Cạnh tranh thương hiệu

Hàng loạt sản phẩm văn hóa du lịch sản xuất và bày bán khắp nơi với nhiều cái tên khác nhau. Các nghệ nhân và nhà sản xuất trông đợi vào chính quyền hay phải nỗ lực tự cứu mình? Câu hỏi “khó” này đang đặt ra đầy bức xúc tại Hội An.

Hàng loạt sản phẩm văn hóa du lịch sản xuất và bày bán khắp nơi với nhiều cái tên khác nhau. Các nghệ nhân và nhà sản xuất trông đợi vào chính quyền hay phải nỗ lực tự cứu mình? Câu hỏi “khó” này đang đặt ra đầy bức xúc tại Hội An.

Có những “Hội An khác”
Một lần ghé qua “Triển lãm nghề thủ công mỹ nghệ Việt Nam” trên đường Hoàng Quốc Việt (TP. Hà Nội), người viết ngạc nhiên khi thấy hàng trăm chiếc đèn lồng Hội An được trưng bày với nhãn hiệu của một… làng nghề phía Bắc. Kể chuyện này với nghệ nhân dân gian Huỳnh Văn Ba (TP. Hội An), thật bất ngờ khi ông… không hề bất ngờ. Ông nói: “Ở TP.Hồ Chí Minh, Đà Lạt cũng có đèn lồng mang thương hiệu Hội An, nhưng chất lượng thì rất khó xác định. Một khi chất lượng kém, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến thương hiệu đèn lồng Hội An”.

Nhiều sản phẩm văn hóa du lịch cần được bảo hộ.

Nhiều sản phẩm văn hóa du lịch cần được bảo hộ.

Không chỉ đèn lồng, sản phẩm tranh tre, dừa nước của làng Cẩm Thanh cũng đang được bán và sản xuất bởi đôi tay chế tác của những người chưa bao giờ biết tới rừng dừa Bảy Mẫu. Ông Lê Văn Nhì, người làng Cẩm Thanh bức xúc: “Tranh tre, dừa nước thì nhiều nơi có, nhưng người ta cung cấp cho các khu du lịch với tên tuổi của Cẩm Thanh – Hội An thì sớm muộn gì mình cũng chết. Thấy họ làm đó mà biết làm răng chừ?”. Nghệ nhân Huỳnh Sướng (làng mộc Kim Bồng) cũng tâm sự: “Cái tên mộc Kim Bồng bị sử dụng khắp nơi. Mặc dù thương hiệu mộc Kim Bồng – Hội An đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam bảo hộ nhãn hiệu độc quyền tập thể nhưng tình trạng này hiện không biết cơ quan chức năng nào xử lý(!?)”. Người dân ở làng nghề phản ảnh, kiến nghị nhiều lần nhưng tại Hội An vẫn có cơ sở mang tên mộc Kim Bồng do thợ mộc từ nơi khác về làm.

Hội An hiện có rau Trà Quế, đèn lồng, mộc Kim Bồng, yến sào, gốm Thanh Hà đã được bảo hộ độc quyền sản phẩm, nhưng chắc chắn trong thời gian tới tình trạng lộn xộn tương tự sẽ còn diễn ra rất phức tạp. Đó là chưa kể những sản phẩm văn hóa du lịch chưa được đăng ký sở hữu độc quyền, kinh nghiệm chế biến, sản xuất cũng bị “nhái”.

Làm gì để giữ thương hiệu?

Trao đổi với các nghệ nhân và nhà sản xuất tại Hội An, tất cả đều đồng quan điểm cho rằng phải có sự can thiệp của các cơ quan chức năng mới có thể chấn chỉnh lại tình trạng “mạnh ai nấy làm”. Về phía mình, Hiệp hội sản xuất và bản thân các nghệ nhân đã đăng ký nhãn hiệu tập thể sẽ phản ánh từng trường hợp cụ thể cơ sở nào sử dụng thương hiệu của mình cho chính quyền. Tuy nhiên, cách này đang gặp khó khăn. Ông Đỗ Đình Phô – Phó Trưởng phòng Kinh tế TP. Hội An cho biết: “Sau khi đăng ký bảo hộ, cái lợi là rất lớn nhưng số lượng nhãn hiệu hàng hóa được đăng ký còn chưa nhiều. Chủ yếu vẫn là nhãn hiệu hàng hóa tập thể, còn nhãn hiệu cá biệt thì hầu như chưa có. Bên cạnh đó, một số cơ sở sản xuất chưa thấy lợi ích thiết thực từ việc đăng ký và sử dụng nhãn hiệu tập thể; việc sử dụng nhãn hiệu tập thể in, đính, dán trên các sản phẩm cũng chưa được các thành viên sử dụng nhãn hiệu khai thác hiệu quả”.

Hội An có nhiều cơ sở mộc Kim Bồng.

Hội An có nhiều cơ sở mộc Kim Bồng.

Về phía cơ quan quản lý văn hóa, ông Nguyễn Văn Lanh – Trưởng phòng VH&TT TP. Hội An, nói: “Một số vụ liên quan đến thương hiệu sản phẩm xảy ra gần đây đã đặt ra nhiều vấn đề cấp thiết cho công tác quản lý và ảnh hưởng không nhỏ đến ngành kinh tế du lịch vốn là du lịch văn hóa tại Hội An”. Hội An từng ban hành những quy chế đặc thù về quản lý, kinh doanh, hướng dẫn tham quan, tu sửa, tôn tạo phố cổ, quy chế về biển hiệu, karaoke, phố đi bộ… nhưng chưa có một quy chế cụ thể về quản lý hình ảnh, thương hiệu của sản phẩm văn hóa ẩm thực, văn hóa du lịch trên cơ sở thực tế.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Lanh: “Hội An cần có sự năng động, thực tế hơn trên cơ sở quy định của pháp luật để tìm giải pháp giữ gìn những thương hiệu sản phẩm văn hóa này. Một mặt, tổ chức tuyên truyền vận động để từng hộ, từng người dân nhận thức rõ hơn về việc bảo hộ thương hiệu. Mặt khác, cần đưa ra chế tài, quy định bằng văn bản cụ thể để quản lý, hỗ trợ người sản xuất và góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa dân gian”.

Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh bằng cách sử dụng thương hiệu của người khác là một thực tế phức tạp đang diễn ra tại Hội An. Để tháo gỡ tình trạng này còn cần phải có sự thống nhất từ người dân đến các cơ quan, ban ngành chức năng với cơ chế phối hợp chặt chẽ, thống nhất để chính quyền ban hành quy định có lợi cho các sản phẩm đã được bảo hộ thương hiệu độc quyền hoặc chưa được bảo hộ tại phố cổ. Việc xác lập nhãn hiệu đối với các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ ở Hội An luôn là vấn đề cấp bách. Đây không chỉ đơn thuần là bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ mà còn là xây dựng, quảng bá một “thương hiệu Hội An”, cơ sở để các nghệ nhân và các nhà sản xuất tại Hội An có quyền kiện bất cứ nơi nào “đánh cắp” thương hiệu của mình.

Theo QUỐC HẢI – Báo Quảng Nam.

Bài viết liên quan :

  • Hàng loạt sản phẩm văn hóa du lịch riêng có của phố cổ Hội An, trong đó nhiều sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu độc quyền, đang bị làm nhái và bày bá ...

  • Cùng với sự phát triển mạnh mẽ các dịch vụ du lịch, tại Hội An, nhiều sản phẩm làng nghề thủ công đặc trưng như đèn lồng, mộc, gốm, rau được phục ...

  • Mộc Kim Bồng (Quảng Nam), một thương hiệu nổi tiếng đang bị xâm phạm bản quyền một nghiêm trọng. Tuy nhiên, các quan chức năng vẫn ngó lơ. Ngày ...

  • Sau Đèn lồng, Yến sào, Mộc Kim Bồng, Rau Trà Quế, nay sản phẩm gốm Thanh Hà, thành phố Hội An đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ ...

  • Số lượng “shop” bán đồ lưu niệm ở Hội An dày đặc nhưng để chọn mua được món hàng ưng ý thì không đơn giản… Một lộ trình cụ thể, chi tiết để khuyến ...

  • Từ các cửa hàng sang trọng với giá bán tính từ 100USD trở lên đến người bán hàng rong với cánh chuồn chuồn tre giá 6 nghìn đồng… tất cả đều rất lị ...

Các bài viết khác...