Hội An: hồn tre lối cỏ

Ai đã từng đến Hội An, chắc sẽ dễ dàng bắt gặp những sản phẩm từ tre, cỏ vừa giúp người nông dân nơi đây có thu nhập cao lại vừa tạo ra cho đô thị cổ một nét riêng biệt, thu hút không ít khách du lịch bốn phương…

Hồn tre

Gian hàng mỹ nghệ bằng tre tại Hội An.

Gian hàng mỹ nghệ bằng tre tại Hội An.

Từ ngàn xưa, cây tre đã là biểu tượng của cốt cách con người Việt Nam. Ví như người Nhật có hoa anh đào, người Hàn Quốc có hoa dâm bụt… Tre bình dị, mộc mạc nhưng rất dẻo dai, tre mỏng manh nhưng lại “nên lũy nên thành”. Người xưa đã dùng tre để tạo nên rất nhiều loại hình nghệ thuật, tiêu biểu là loại hình viết thư pháp trên tre. Và, nghệ thuật xưa giờ sống lại mạnh mẽ giữa lòng phố cổ Hội An.

Thử dạo một vòng quanh Hội An, không khó để bắt gặp các cửa hàng bày bán tác phẩm thư pháp viết trên tre. Tận mắt chiêm ngưỡng, chạm tay vào từng đường nét của các chữ “tâm”, chữ “nhẫn” được chạm khắc một cách tinh xảo trên gốc tre mộc mạc mới thấy hết ý nghĩa mà các nghệ nhân nơi đây gửi gắm. Sự bình dị, thân thuộc của gốc tre cộng với sự uyển chuyển của bút pháp đem lại cho người xem sự tĩnh lặng trong tâm hồn. Một nghệ nhân diễn giải với tôi: “Để tạo một bức thư pháp trên gốc tre phải trải qua rất nhiều công đoạn. Trước tiên phải chọn gốc tre già có thế đứng, mà tre phải được lấy từ tháng 11 đến tháng 2 âm lịch mới làm được. Sau đó đem xử lý để tre không bị mốc rồi tiến hành khắc chữ. Có nhiều cách viết nhưng chủ yếu vẫn theo lối viết chân, thảo, lệ, triện có trong chữ Hán”. Hiện nay, để phục vụ khách du lịch, những người thợ trẻ ở đô thị cổ Hội An nghĩ ra nhiều cách viết rất đa dạng. Họ không còn bó hẹp trong chữ Hán mà còn dùng chữ quốc ngữ để viết thư pháp hoặc làm theo yêu cầu của khách.

Tiệm chạm khắc của anh Võ Ngọc Bảo trên đường Trần Phú – Hội An hằng ngày đón rất nhiều khách du lịch đến đây tham quan, phần lớn là người nước ngoài. Những nét chữ mềm mại được khắc trên gốc tre khô cằn luôn cuốn hút khách du lịch, họ càng thích thú khi được cầm đồ nghề khắc tên mình lên tre. Anh Bảo nói với tôi: “Khách du lịch rất thích tự tay làm lấy, họ làm rất vụng có khi mình phải chỉ từng chút một nhưng hoàn thành tác phẩm thì chủ khách đều vui”. Cũng theo anh Bảo, thời gian thịnh vượng của nghề viết thư pháp trên tre là từ năm 2001 – 2002, khi đó trên địa bàn Hội An có gần mười tiệm. Sản phẩm làm ra không chỉ bán cho khách du lịch mà còn để xuất khẩu nhưng hiện nay thư pháp trên tre đang có nguy cơ chững lại. Theo tìm hiểu của chúng tôi, không phải khách du lịch không còn thích thú mà nguyên nhân nằm ở khâu xử lý tre trước khi tạo ra sản phẩm. Nếu làm theo cách truyền thống là đem tre ngâm nước thì du khách không thể chịu nổi mùi “inh ỉnh” của tre ngâm, còn xử lý bằng lưu huỳnh rất độc hại. Đã có trường hợp một lô hàng xuất khẩu qua Úc bị trả về do dư lượng lưu huỳnh quá cao. Anh Bảo tâm sự: “Tôi mong các nhà khoa học tìm được cách bảo quản tre sao không độc hại để có thể xuất khẩu thư pháp trên tre sang các nước. Chứ cái đà này, nghề thư pháp tre sẽ chết một cách oan uổng!”. Tâm trạng của anh Bảo cũng là nỗi niềm chung của người dân sống bằng nghề này ở đô thị cổ Hội An.

Lối cỏ…

Vài năm trước, người dân sống ở phường Cẩm An – Hội An như lên “cơn sốt” khi hay tin anh Nguyễn Thế Dũng, người ở địa

Một không gian cỏ trong một resort do anh Dũng tạo ra.

Một không gian cỏ trong một resort do anh Dũng tạo ra.

phương, nhờ trồng cỏ mà giàu lên một cách nhanh chóng. Mọi người bán tín bán nghi, chỉ riêng anh Dũng thì đắc ý. Không đắc ý sao được, khi nhờ cỏ mà anh Dũng đã xây được ngôi biệt thự “to đùng” và còn sắm sửa được nhiều vật dụng khác. Thứ cỏ anh Dũng trồng là loại cỏ được trồng trong các resort. Bây giờ nhớ lại khoảng thời gian trước, anh Dũng vẫn cảm thấy mình may mắn: “Lúc trước, khi nhà đầu tư tiến hành xây dựng Palm Garden Resort, họ đã giao cho tôi trồng và chăm sóc một loại cỏ có xuất xứ từ Nhật Bản. Lúc đó tôi làm để lấy tiền công thôi nhưng khi thấy cỏ mọc lên đẹp quá, tôi nghĩ rằng loại cỏ này sẽ đem lại nguồn lợi không nhỏ. Vì vậy, đến thời gian giao cỏ cho Palm Garden Resort tôi nhất quyết không nhận tiền mà chỉ lấy lại 10% số cỏ. Từ 10% số cỏ ấy tôi nhân rộng lên và khi các resort có nhu cầu tôi bán lại cho họ. Năm 2004, một mét vuông cỏ này tôi bán từ 70 đến 80 nghìn đồng”.

Biết nắm bắt thời cơ nên anh Dũng nhanh chóng thu về nhiều lợi nhuận, phần lớn các resort ở Hội An đều đến lấy cỏ của anh như: resort Nam Hải, Cát Biển và rất nhiều các resort ở Huế. Khi công việc đã ổn định anh Dũng còn tạo điều kiện cho mọi người xung quanh cùng trồng cỏ. Vì thế, hiện nay trên địa bàn phường Cẩm An và các phường lân cận nhiều người đã trồng loại cỏ này.

Anh Nguyễn Thế Dũng bên vạt cỏ mới trồng.

Anh Nguyễn Thế Dũng bên vạt cỏ mới trồng.

Chị Nguyễn Thị Huệ, người phường Cẩm An, phấn khởi nói: “Lúc trước, cũng một vạt đất nhỏ trồng khoai và hành chỉ thu về 200 – 300 nghìn đồng là cùng. Nay trồng cỏ thì một năm thu nhập từ 5 đến 7 triệu đồng, có nhà nhiều hơn”. Năm 2007, Hội An đã rơi vào tình trạng “cháy hàng” khi tất cả những nhà trồng cỏ không còn cỏ để bán. Ngoài việc đem lại nguồn thu nhập cao cho người dân, loại cỏ này cũng tạo cho nơi đây một cảnh quan khá đẹp, nhìn rất thích mắt. Công việc chăm sóc cỏ không có gì khó khăn chỉ cần một ngày tưới nước hai lần, bổ sung một ít phân bón thì trong vòng 4 tháng là đã có thể bán. Mặc dù mang lại nguồn thu nhập lớn nhưng những người dân trồng cỏ ở Hội An chỉ tận dụng mảnh vườn nhỏ để trồng, việc trồng còn mang tính tự phát và chưa chú trọng đến việc đầu tư đúng cách. Với đà phát triển của các resot trên cả nước như hiện nay thì nhu cầu cỏ tạo cảnh quan là rất nhiều, sẽ tạo cơ hội cho những người trồng cỏ ở Hội An có thêm thu nhập.

Mới hay, tre cỏ cũng giúp người dân thoát được nghèo…

Theo LƯU ANH RÔ – Báo Quảng Nam

Bài viết liên quan :

  • Cả xã Cẩm Thanh có 1.930 hộ, trong đó hơn 1/3 có nghề làm nhà lá dừa nước. Dừa nước Cẩm Thanh hiện diện trong nhiều khu resort, khách sạn, nhà hàn ...

  • Bất chợt bắt gặp những con dấu nghệ thuật trong một lần loanh quanh phố Hội, và người chạm khắc gọi chúng là những “bản tình ca” từ gỗ. [captio ...

  • Lẩn khuất giữa phố cổ Hội An thanh bình là làng rau Trà Quế (xã Cẩm Hà, TP Hội An, Quảng Nam) nép mình giữa cù lao yên ả. Làng Trà Quế được bao b ...

  • Mỗi năm cung cấp ra thị trường hàng chục nghìn chiếc chậu cho các hộ trồng hoa và cây cảnh ở nhiều nơi, ông Nguyễn Đức Diện (khối phố Sơn Phô I, p ...

  • Không rõ vì đâu mà Cẩm Nam (Hội An) thường bị gọi đùa là “đất của những kẻ đi thụt lùi”, hẳn do nghề cào hến mà ra. Những vùng đất này nổi tiếng v ...

  • Nghề làm đồ chơi Trung thu như đầu lân, mặt nạ, đèn lồng truyền thống chỉ có việc chừng nửa năm, bắt đầu từ sau Tết Nguyên đán đến khoảng cuối thá ...

Các bài viết khác...