Hội An – Mỹ Sơn: Vinh dự và trách nhiệm

Hai di tích văn hóa lịch sử Hội An và Mỹ Sơn được UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới, trước hết là vinh dự to lớn của nước ta nói chung và của người dân xứ Quảng nói riêng. Kể cũng hiếm khi một tỉnh mà cùng một lúc có hai di tích được công nhận Di sản văn hóa thế giới. Điều đó cho thấy, cộng đồng người dân Quảng Nam đã có một quá trình lao động gian khổ xây nên những công trình văn hóa tầm cỡ quốc tế và bảo vệ các công trình đó trước thời gian, thời tiết khắc nghiệt và trước sự phá hoại của các cuộc chiến tranh.

Trong niềm vui tại thủ đô Hà Nội nhân Tuần Văn hóa – du lịch Quảng Nam hôm nay, chúng ta tự hào nhớ về một người con đất Quảng anh hùng, 127 năm trước đây đã anh dũng tuẫn tiết bảo vệ Hà thành thân yêu : Phó bảng Hoàng Kim Tích (tức Hoàng Diệu, Tổng đốc Hà Ninh). Cụ hy sinh ở tuổi 55, nêu cao gương yêu nước thiết tha đúng như câu đối của GS Vũ Khiêu treo ở đền thờ ông và Nguyễn Tri Phương trong thành cổ:

“Trung vị quốc, hiếu vị dân, lưỡng phiến đan tâm huyền nhật nguyệt;
Sinh ư Nam, tử ư Bắc, thiên thu chính khí vượng sơn hà”.

Cái chính khí sơn hà nghìn năm đó đã là động lực tinh thần mạnh mẽ để hơn 600 năm nay Quảng Nam bảo vệ và phát huy di sản văn hóa Hội An và Mỹ Sơn. Từ ngày đất nước đổi mới, Hội An được xây dựng thêm nhiều công trình mới, sửa chữa tu bổ nhiều nhà cổ (nhà phố và nhà rường) để chống chọi với  sự hủy hoại của thời gian. Mỹ Sơn, khu thánh địa quan trọng nhất của vương quốc cổ Chămpa trong suốt nhiều thế kỷ, nay còn 20 ngôi tháp mỗi nhóm tháp gồm đền chính, đền thờ linga, yoni, khu nhà dài, khu tháp thờ các vị vua đã qua đời, kỳ vĩ nhất là tháp A1 nổi tiếng, cao 24m. Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc mang phong cách các giai đoạn lịch sử mỹ thuật Chămpa. Sau năm 1975, theo Nghị định thư giữa 2 chính phủ Việt Nam và Ba Lan, kiến trúc sư Kazik đã đến Mỹ Sơn giúp trùng tu khu di tích này. Khi đi công tác Ba Lan, tôi đã đến thăm nhà ông Kazik, động viên và cám ơn ông. Ông  đã làm việc say sưa, nhiệt tình, với tinh thần quốc tế trong sáng và tình yêu Việt Nam thiết tha, lặn lội gom từng viên gạch của các tháp, đền bị bom Mỹ đánh sụp để chúng ta ngày nay có được một khu du lịch hấp dẫn.

Càng vinh dự, tự hào với vốn quý của đất nước, của tỉnh nhà bao nhiêu, chúng ta càng thấy trách nhiệm nặng nề bấy nhiêu đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Khó khăn lớn nhất của Hội An là nền đất thấp, vùng đất trũng, khi nước biển dâng lên 1m thì thành phố bị ngập; cần nghiên cứu đắp đê ngăn nước biển tràn. Mấy trận bão lũ vừa qua đã làm cho nhiều nhà cổ bị sụp, đất lún làm Chùa Cầu có nguy cơ hỏng sụp. Mỹ Sơn rất cần tiếp tục các dự án tu bổ, tôn tạo để vừa giữ được các đền tháp hiện còn và vừa phục dựng một số đền tháp quan trọng đã bị phá hủy, đồng thời xây dựng thêm các cơ sở phục vụ khách du lịch để khách có thể nghỉ lại thoải mái và thưởng thức những đặc sản độc đáo như bánh căn, bê thui, thịt trâu nấu với lá lốt…

Quan trọng hơn là cần xúc tiến mạnh việc tuyên truyền, giới thiệu (qua sách báo ấn phẩm, tờ rơi…) để mọi người dân và du khách biết rõ thêm về hai di sản. Trước hết là học sinh, sinh viên và thế hệ thanh niên cần có niềm tự hào và trách nhiệm đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Trong cuộc thi tìm hiểu quê hương vừa qua, Ban liên lạc Đồng hương Quảng Nam đã có câu hỏi về Hội An và Mỹ Sơn. Sắp tới chúng tôi sẽ thông báo rộng hơn nữa và động viên toàn thể bà con Quảng Nam tại Hà Nội hơn 1.000 hộ tích cực tham gia phát huy giá trị di sản văn hóa, tăng thêm tình yêu và niềm tự hào về văn hóa quê hương mình.

Hoàng Minh Thắng
Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam – Đà Nẵng, Chủ tịch Hội đồng hương Quảng Nam tại Hà Nội.
Bài viết này tham gia hội thảo “Vai trò cộng đồng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích” nhân Tuần Văn hóa – du lịch Quảng Nam tại Hà Nội.

Theo Báo Quảng Nam.

Bài viết liên quan :

Các bài viết khác...