Một thoáng Hội An

Ngày nay, ít ai còn nhớ đến cái tên Faifoo của một thời hoàng kim, khi mà Hội An còn là một trong những thương cảng thịnh vượng nhất vùng Viễn Đông, ngày ngày đón thuyền bè tấp nập chở hàng hóa và các thương nhân đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Italia…

Ngay từ khi bước chân đến Hội An, tôi đã định viết một bài về đô thị nhỏ bé nằm ven bờ Thu Bồn. Nhưng bẵng đi quá lâu, những công việc thường nhật khiến tôi cứ khất lần mãi cái dự định kia.

Thành thử, nhiều lúc thấy mình như mắc nợ với Hội An, hay đúng hơn là mắc nợ với chính mình. Quảng Nam, một điểm đến hai di sản văn hóa, là lời chào trên những tấm pano to tướng mà tôi nhìn thấy dọc đường đi. Chẳng vậy mà trong danh sách của bất kỳ du khách quốc tế nào đến Việt Nam, không mấy khi thiếu được Hội An.

Ngày nay, ít ai còn nhớ đến cái tên Faifoo của một thời hoàng kim, khi mà Hội An còn là một trong những thương cảng thịnh vượng nhất vùng Viễn Đông, ngày ngày đón thuyền bè tấp nập chở hàng hóa và các thương nhân đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Bồ Đào Nha, Italia…

Trải qua gần 4 thế kỷ, Faifoo để lại một Hội An dịu dàng và tĩnh lặng. Nơi đây, thời gian và không gian như ngừng lại và cho dù những bước chân của du khách có tấp nập cả ngày lẫn đêm vẫn không hề khiến cái vẻ dịu dàng kia bớt đi, trái lại càng phản chiếu thêm phần quyến rũ và lãng mạn.

Khu phố cổ Hội An gồm bốn con đường chính là Trần Phú, Nguyễn Thái Học, Lê Lợi và Bạch Đằng chủ yếu bày bán các đồ dệt may và thủ công mỹ nghệ. Ban ngày, Hội An cổ kính với những dãy nhà hình ống xuyên suốt từ phố nọ sang phố kia, mái ngói phủ rêu xanh mướt và những cột gỗ quý vẫn sáng bóng lên như thể ba trăm năm mới chỉ là hôm qua. Đây từng là nơi mà người Chăm, người Kinh, nét giao thoa văn hóa quả là độc nhất vô nhị.

Cách đây 5 thế kỷ, nước Đại Việt tiến về phương Nam mở mang bờ cõi đã để lại một dấu ấn văn hóa vô cùng đặc sắc lên vùng đất nhỏ bé này, để rồi sau đó ba trăm năm, các chiến thuyền và thương thuyền Phương Tây lại thực hiện một cục diện giao thoa văn hóa thứ hai thông qua những ý đồ truyền bá và thôn tính.

Nhiều du khách nước ngoài đưa ra một công thức khi đến Luang Prabang (kinh đô cổ của CHDCND Lào được UNESCO công nhận là di sản văn hóa): Luang Prabang = Hội An + Sapa. Có thể Luang Prabang với những con phố nhỏ hẹp trầm mặc, cổ kính với trăm ngàn ngọn đèn lồng giấy thắp khu chợ đêm gợi nhớ đến Hội An xa xôi, nhưng dứt khoát có một điều, nếu ai đã từng một lần tới Hội An vào đúng ngày cận rằm (14 âm lịch), sẽ thấy chẳng nơi nào trên thế giới lặp lại những khoảnh khắc này.
duong pho hoi an sau con mua
Từ năm 1998, phố cổ Hội An đã quay ngược vòng thời gian 300 năm trước, bằng cách treo đèn lồng trước hiên nhà và không sử dụng bất kỳ một thiết bị điện thông thường nào. May mắn, tôi tới Hội An vào đúng dịp lễ Phật Đản và chính xác đó là cảm giác choáng váng khi đứng giữa những con phố ngập tràn sắc hoa đăng. Trên sông Thu Bồn, hàng ngàn chiếc đèn lồng giấy lung linh hòa cùng ánh sáng rực rỡ của từng con phố cổ. Những ngôi nhà cổ với các cột gỗ chạm trổ tinh vi lộng lẫy trong ánh đèn lồng.

Du khách như trong men say, ngỡ đâu mình đang dự một lễ hội của một thành phố thế kỷ thứ 17. Các cửa tiệm tạp hóa, hiệu thời trang sang trọng vẫn mở cửa hoạt động bình thường, tấp nập khách đến may đo, chọn vải. Những ngôi nhà hình ống rộng thênh thang, mặt trước là quầy tiếp khách. Căn phòng nền gạch dẫn tới tận sân trong, rộng rãi đến không ngờ, mà nếu nhìn mặt tiền nhỏ hẹp, không mấy ai nghĩ rằng phần hậu ngôi nhà tỏa rộng đến như vậy (một kiểu kiến trúc quen thuộc của người Trung Quốc).

Nhiều lần, tôi giả bộ vào mua bán, nhưng mắt cứ len lén ngắm nghía bên trong các tòa nhà, thầm tưởng tượng xem cách đây dăm thế kỷ, người ta sống như thế nào. Nhưng tưởng tượng dễ lắm, vì mọi thứ vẫn còn nguyên trạng, từ cánh cửa kéo, cho đến bộ tràng kỷ, bức hoành phi, câu đối và những vách nhà màu gụ…

Có lẽ không gian và kiến trúc cổ kính nơi đây giống hệt con người Hội An. Họ bị ảnh hưởng bởi không gian sống, hay chính con người họ quyết định không gian sống? Tôi không biết. Song cũng giống như những ngôi nhà cổ nơi phố Hội, người Hội An lịch lãm, nồng nhiệt, sang trọng nhưng không kiểu cách và đặc biệt nếu gặp họ lần đầu, ta có cảm giác như đã quen thuộc, gần gũi từ lâu lắm rồi.

Mặc dù hầu hết các gia đình nơi phố cổ đều có cửa hiệu kinh doanh, hằng ngày tiếp xúc thông thương như từ thời cha ông họ cách đây vài thế kỷ, nhưng tôi thực sự kinh ngạc về cách ứng xử chân thành, thật thà và đầy tính văn hóa của họ, thứ văn hóa không phải lĩnh hội từ sách vở mà ngấm từ truyền thống.

Đến bất kỳ một cửa hiệu nào ở Hội An, bạn có thể ướm thử, hỏi giá, mặc cả thoải mái và sau chừng nửa tiếng mà không chọn được một món đồ gì, bạn đành phải bước ra khỏi cửa hàng nhưng thế nào cũng nhận được những nụ cười thân thiện như muốn nói “Thật tiếc quá, lần sau anh, chú lại đến nhé”.

Bạn có thể nửa đêm bấm chuông một cổng chùa để xin mua chỉ một gói trầm hương, có thể hỏi đường một người nào đó và được đi bộ cùng hai cây số để đưa bạn đến nơi cần đến. Bạn mua một bức tranh ở một gallery nhỏ, thế rồi được anh họa sĩ tiện đường đưa về tận nhà, không quên đi mua tặng bạn chai dầu gió vì thấy bạn bị ho, rồi cứ thế… phóng thẳng đi, không thèm nhận một lời cảm ơn hay để lại một cái tên, một địa chỉ. Tạm biệt Hội An, một kỷ niệm khó quên về vùng đất, một địa danh du lịch mang theo tôi suốt những ngày trở lại Hà thành.

Theo Báo CAND.

Bài viết liên quan :

  • Ở  Hội An, bạn có thể thấy như đang sống thế kỷ 17, mà cũng có thể là thế kỷ 30. Vì có lẽ, 10 thế kỷ sau, Hội An vẫn nguyên vẹn một màu xưa cũ. ...

  • Hội An là một tình cờ. Và tôi đã chọn thành phố biển vừa cổ kính vừa... thôn dã lại vừa... đô hội đó! Tình cờ ở Hội An khởi đi từ một kỷ niệm đẹp. ...

  • Đêm ở phố cổ Hội An có vẻ yên ả và trầm nhưng được nhiều du khách lựa chọn thay vì ở đêm tại Đà Nẵng. Vào đêm 14 âm lịch hàng tháng, phố Hội càng ...

  • Những ngôi nhà mấy trăm năm bình yên tọa lạc giữa lòng phố cổ Hội An bỗng nhiên rùng rùng sang tên, đổi chủ. Nhu cầu bức thiết về nhà ở, yêu cầu ...

  • Nếu cái hồn của đô thị chính là quá khứ của nó thì với Hội An, hồn xưa của phố cũ chính là sự bảo lưu một cách có chủ đích cái “tình làng” trong k ...

  • Cửa Đại cách phố cổ Hội An – Quảng Nam khoảng 5km là nơi con sông Thu Bồn đổ ra biển lớn. Cửa Đại được xem là “nét duyên con gái” của mẹ Hội An. S ...

Các bài viết khác...