“Người mẫu” U80

Không phải thế giới của những “chân dài” tươi xinh, luôn tạc vào bộ nhớ của đám đông bằng chuyện dài tập với đủ sắc màu…, đó là những ông bà già đã hơn 70 tuổi, thậm chí xấp xỉ 80 (U 80) với đồ nghề kiếm cơm là mấy chiếc ghe cũ…

Những người mẫu U80.

Những người mẫu U80.

Đường Bạch Đằng TP. Hội An, đoạn ngay dưới chân cầu An Hội cách Chùa Cầu chưa đến trăm mét. Máy ảnh trên tay tôi chưa kịp bấm thì có tiếng kêu dưới sát bờ sông vọng lên “hello!”. Nhìn quanh chẳng có ông bà người Tây nào. Lại “hello!”. Dưới ghe, hai bà già nhìn tôi cười, miệng bỏm bẻm nhai trầu. Tôi bật cười: “Con là “tây đui” thì có bác ơi!”. Bà già hơn lên tiếng “Thì bà kêu đại. Cho bà một đồng” (!).

Tôi ngồi bệt xuống khoang ghe. Đã 9 giờ sáng. Đằng lái, bà cụ trẻ hơn đang ăn cơm. Một ít cá vụn, nước mắm sót lại trên tàu lá chuối. “Sáng đến chừ đã có ông Tây mô chụp ảnh chưa?”. “Chưa con à, trưa họ mới đi chơi”, bà già hơn tên Bùi Thị Nh. lên tiếng. Chiếc ống xoáy trầu trên tay cựa quậy. Quần áo cũ càng, cáu bẩn, hai ống quần được ràng bởi hai sợi dây thun, gương mặt ở tuổi 85 của bà đầy những nếp nhăn. Phía cuối thuyền, cụ Nguyễn Thị T. nói thêm: “Năm ni bác 72 tuổi rồi. Cả hai cùng là hàng xóm, rủ đi cho vui”. “Quê đâu bác?”. “Cẩm Nam”. “Không làm hến, nấu bắp à?”. “Không, làm biển”. “Lên đây chờ chụp ảnh kiếm tiền bao lâu rồi?”. “Được mấy tháng, sau trận lụt vừa rồi. Con cái có chứ, nhưng cực lắm, không đủ ăn. Mình còn đi lại được, ăn bám của con làm chi? Kệ, kiếm được đồng mô thì kiếm”, bà Nh. vừa nhai trầu vừa đáp. “Làm răng bác kêu được Tây?”. “Được chứ, cứ nói “hê-lô phô-tô”. Tôi sợ mình nghe nhầm. “Thì “hê-lô phô-tô cho mó-ni” tức là “chụp ảnh cho tiền” đó mà. Tau có biết chi mô, nghe mấy bà trên ni nói, học theo”. Tôi cười vang. “Không đúng hay răng mi cười?”. “Trong Chu Lai – Núi Thành có bà già kể, hồi trước bà hay đến chỗ Mỹ đóng quân xin nước cơm, thức ăn thừa về cho heo, cứ nói “ê you, kiss me one bà thùng nước cơm về heo bà bập bập”, rứa mà nó cũng hiểu, cho liền”. “Ừ, nói răng được thôi chứ”. “Răng bác biết Tây họ ưng?”. “Lên ni chơi, thấy”. Bỗng bà Nh. đứng vụt lên vẫy tay “hê-lô”. Trên bờ một đoàn khách tây đi qua, không một tiếng chào đáp. Bà lại ngồi xuống, xoáy trầu.

“Phô-tô bà-má-nơ cho nó-ni”.

“Phô-tô bà-má-nơ cho nó-ni”.

“Nhà báo đó bà!” – tiếng ai đó trên bờ vọng xuống, như “nhắc nhở”. Bà T. cười nói: “Làm chi thì cũng làm ăn, cướp giựt chi của ai. Mà cũng phiền lắm con à, tranh giành mệt, tau với bả già rồi”. “Giành với ai?”. “Mấy người ở đây, kiểu “ma cũ ăn hiếp ma mới”, như chừ tau chèo đò cho mi đi chơi nửa tiếng, lấy 50 ngàn, là phải đưa cho mấy bà dưới kia một nửa, họ nói bến ni của họ”. “Trẻ, xinh đẹp, kiểu cách đứng ngồi ra dáng mới chụp ảnh được, có tiền, chứ hai bà già đi không nổi, Tây có mê không ?”. “Được mô hay nấy. Mình cứ đội nón lá, ngồi im, hồi mô họ nhăn răng ra hiệu mình cười thì cười. Tiền thì lúc nó trả 10 ngàn, lúc 5 ngàn, không thì thôi. Kệ, chứ làm chi ra tiền”. Một chiếc ghe trờ tới, trên ghe một bà cũng trạc tuổi bà T. “Sáng ni ngó chừng không có ai bà hỉ”, bà Nh. nói như nói với mình. Bóng bà nhập nhòa mặt sông.

Trưa, tôi quay lại chỗ hai bà già. “Có ai chưa bác?”. “Chưa”. “Trưa bác không về hả?”. “Không. Tau gói cơm theo”. Mấy người cạnh đó giới thiệu thêm cho tôi về ông S. Bộ nâu sồng lưng lằn những vệt mồ hôi muối, đội nón lá, râu tóc dài trắng như cước. Ông ngồi dưới ghe mà như đạo sĩ phái Võ Đang trong tịch cốc, giọng chậm rãi: “La ré giành giật với người ta cũng vì miếng ăn thôi!”.

Hai ông khách Tây mang máy ảnh đi tới. Tiếng “hello” dồn dập. Vận may chỉ đến với ông S. Ông xem ra rành nghề. Tay đặt lên mái chèo, nở nụ cười thu hoạch với hai hàm răng chỉ còn vài chiếc. Cười như chơi, không gượng gạo. Ông Tây áo thun màu đỏ bấm máy liên tục. Ông S. đưa tay “mó-ni, mó-ni” (money, tiếng Anh nghĩa là tiền). Nhưng gã Tây áo đỏ chỉ cười rồi bỏ đi, người còn lại rút ra tờ 10 nghìn đồng. Ông S nhận rồi quay đầu ghe. Tôi nói theo: “Được bao nhiêu rồi bác?”. “Vài chục”.

Ngó lại đằng kia, bà Nh. đang đứng mũi ghe, tia nhìn như chực rơi xuống sông vì thất vọng. Trên bờ, một chị quê An Hội đứng với gánh chuối. Chị đã đứng ở đó từ sáng đến giờ. “Họ chụp ảnh mình thì mình mời họ mua chuối”. “Chị mời sao?”. “Phô-tô bà-ná-nơ cho mó-ni”. “Bao nhiêu một nải?”. “Mình nói đại 2 đô, nó trả “one đô” là bán”. Một khách du lịch người Anh ra hiệu chị đứng vào chụp với vợ. Rạng rỡ. Điệu đàng. Niềm hi vọng đang khấp khởi nhen lên. Máy ảnh kêu “xoạch, xoạch”. “Bà-ná-nơ cho mó-ni?”. “No, thank you!”. “Đồ điên!”.

Ông S. đang tạo dáng cho khách nước ngoài chụp hình.

Ông S. đang tạo dáng cho khách nước ngoài chụp hình.

Ngay dưới chân cầu, một khách nữ nói giọng Huế rút tiền cho hai vợ chồng già đang cố đẩy chiếc ghe vào sát bờ. Xa quá, chị với tay không đến, bèn ném, tiền rơi xuống sông. “Ôn, mệ, con không mất lịch sự rứa mô, con xin lỗi”. “Không răng đâu cô, cảm ơn cô”. Đứng trưa. Chị em bà T. đang áp ghe sát vào một chiếc ghe lớn, ngồi ngủ, lưng còng xuống như một dấu hỏi.

Hội An là một di sản văn hóa sống, ở đó người dân đang sinh sống, làm ăn ngay trong lòng tước hiệu mà thế giới phong cho. Đặc điểm này đã làm cho thành phố cuối sông Thu Bồn tạo ra lắm cái hay trong việc quảng bá hình ảnh của mình. Và cũng vì thế, lắm áp lực ra đời. Bí thư Thành ủy Hội An – ông Nguyễn Sự nói rằng, chuyện buôn bán chụp giựt trên bờ, sau tết là giải quyết được, bởi khi hoàn thành việc tu sửa chợ Hội An, họ sẽ được đưa hết vào đó. Còn chuyện những “người mẫu”, đau đầu. Tất nhiên họ nghèo khó, chẳng hại gì ai, nhưng ngó không được mắt. Khổ thay là Tây lại “mê” những khung cảnh như thế. “Nhưng sẽ dẹp, thành phố sẽ trợ cấp 15kg gạo/người/tháng, không thể để ngồi đó mà kêu réo, tranh giành”, ông Sự kiên quyết.

Tôi đi ra bờ sông. Những “người mẫu” đã đi nghỉ trưa đâu đó. Tôi nhớ đến những lần lễ hội sân khấu nổi cũng tổ chức ngay tại đây, ồn ào ghe thuyền với tay chèo là nam thanh nữ tú tái hiện một thời cảng thị sầm uất nhất xứ Đàng Trong, nhưng thú thực “đúng là diễn”. Những người như ông S., bà Nh. cũng diễn, nhưng tôi cho rằng họ là những người bất đắc dĩ… Khách chia tay phố cổ, hẳn lưu giữ một khoảnh khắc sông nước thú vị nào đó về những người cần lao già nua phải bươn chải. Âu đó cũng là vì cuộc mưu sinh. Có chăng chính quyền nên ràng buộc họ đừng làm mếch lòng khách…

Theo Báo Quảng Nam.

Bài viết liên quan :

  • Đó không phải là thế giới của những "chân dài" tươi xinh, luôn tạc vào bộ nhớ của đám đông bằng chuyện dài tập với đủ sắc màu, mà là những ông bà ...

  • Tôi là một người con của Phố Hội, không biết từ bao giờ tôi đã rất tự hào về quê hương mình. Tôi yêu từng con đường nhỏ dẫn vào phố cổ, từng mái n ...

  • Gần 20 ngày qua, từ tết Nguyên đán Canh Dần đến nay, mỗi ngày có hàng trăm lượt người từ nhiều địa phương như Đà Nẵng, Quảng Nam... kéo nhau về ch ...

  • Cuộc thử nghiệm, khởi động cho đề án “Tái hiện không gian văn hóa - kiến trúc khu phố cổ Hội An xưa” bắt đầu từ 19 giờ đến 21 giờ 30 đêm 16-1 và s ...

  • Với tôi, ông luôn luôn bí ẩn như những mái ngói rêu phong của phố cổ Hội An, lặng lẽ chảy cùng sông Hoài ngót 500 năm nay. Người thì nói ông tên N ...

  • Thế là sắp tròn 10 năm Hội An được công nhận là di sản văn hóa thế giới. Sự yên tĩnh, thanh thản ở Hội An là của một đô thị cổ xưa có nhịp sống hi ...

Các bài viết khác...