Người Mỹ thầm lặng ở Hội An

Ông bỏ việc giảng dạy tại một đại học danh tiếng bên Mỹ bởi nỗi ám ảnh từ những đôi mắt trong veo ở Việt Nam. Ông đã nghe theo lời cha dạy: quyết định theo mách bảo của trái tim.

Neal cùng Sondra trao đổi một bài học mới với “con nuôi”

Neal cùng Sondra trao đổi một bài học mới với “con nuôi”

“Đừng u sầu nữa, hãy vui lên. Và điều đầu tiên tôi buộc các em phải ghi nhớ là tôn trọng phẩm giá của mình và phẩm giá của người khác”

NEAL F. BERMAS tiết lộ về lời khuyên của ông khi dạy những đứa “con nuôi” – từ ông dùng để chỉ những học trò thân thương của mình.

Hội An. Mưa dầm suốt ngày đông. Nhiều cửa tiệm vắng tanh. Nhưng quán Streets vẫn đông khách nhấm nháp món ăn Việt do chính đầu bếp người Mỹ Neal F. Bermas và các “con nuôi” phục vụ. Nhìn ông hết cắm cúi với bếp núc lại tận tình chỉ bảo các “con nuôi”, hiếm ai nghĩ đó là một tiến sĩ giảng dạy môn ý tưởng mới ở Đại học New York…

Trong lúc đó, ở một căn nhà gần quán Streets cũng đang có lớp học khác. 16 cô cậu đang luyện tiếng Anh với cô giáo Sondra Streward. Là bạn Neal, Sondra cùng đến VN với ý nguyện góp chút công sức nhỏ nhoi cho trẻ em đường phố. Mưa mùa đông thật lạnh nhưng lớp học vẫn ấm cúng. Lát sau, Neal từ quán về phụ dạy cùng Sondra. Không khí sôi nổi hẳn lên khi ông vui vẻ nói: “Các bạn hãy kể một câu chuyện vui bằng tiếng Anh cho tôi nghe nào?”.

Ám ảnh từ những đôi mắt

Trong một buổi tối rảnh rỗi hiếm hoi bên bờ sông Hội An, tiến sĩ Neal tâm sự: “Quê hương tôi cũng có những dòng sông, chỉ có điều nó bình yên hơn những dòng sông từng phải soi bóng khói lửa chiến tranh ở đây”. Ông kể hơn mười năm trước, lần đầu đến VN, đã rải bước khắp Hà Nội, TP.HCM, Tây nguyên, miền Trung cát cháy để thấu cảm đất nước từng ám ảnh mình đến mất ngủ. “Đó là những mái nhà cháy, những dòng sông đầy xác người và tiếng khóc xé lòng của trẻ thơ!” – Neal tâm sự khi còn là sinh viên đã rất buồn và phẫn nộ chiến tranh. Nhiều bạn bè ông về nước trong quan tài kẽm, trong lúc máu người Việt thấm đỏ mảnh đất quê hương họ.

Rồi những buổi dạo phố VN, tiến sĩ Neal xót xa chứng kiến nhiều trẻ nghèo khó đội mưa nắng chào mời bán từng thanh kẹo cao su, tấm ảnh lưu niệm. Ông còn tận mắt nhìn thấy các cậu bé, cô bé có nụ cười thật hiền hậu nhưng lại khuyết tật vì bom mìn khi cuộc chiến đã dứt từ lâu. Những đôi mắt trong veo và bất hạnh ấy ám ảnh ông về tận nước Mỹ…

Tiến sĩ Neal sau đó còn đến những vùng đất nghèo khó khác ở châu Phi, Nam Á, nhưng vẫn có gì đó từ sâu thẳm thúc giục ông trở lại VN nhiều lần nữa. Và mỗi lần trở lại ông đều thấy đất nước này thay đổi, phát triển nhưng vẫn còn nhiều trẻ kiếm sống trên đường phố. Nước da các em đen nhẻm nhưng ánh mắt rực sáng sức sống. Nhiều năm dạy học, ông hiểu trong các đôi mắt ấy có nghị lực vươn lên.

Cuộc đời các em sẽ tốt hơn nhiều nếu được đào tạo. Ông trao đổi suy nghĩ của mình với bạn bè. Một số người nói thẳng ông nên thực tế hơn như liên kết giảng dạy đại học cho sinh viên VN nếu muốn giúp đất nước này. Nhưng ông lại suy nghĩ khác: trẻ đường phố chịu thiệt thòi và cần được giúp đỡ hơn. Từ sâu thẳm ông tin điều đó sẽ không vô ích với các em.

Tiến sĩ Neal dạy “con nuôi” cách bày bàn ăn

Tiến sĩ Neal dạy “con nuôi” cách bày bàn ăn

Cửa vào đời

Để các em có điều kiện thực hành, tiến sĩ Neal mở quán ăn Streets International ở Hội An. Neal và Sondra tỉ mỉ dạy các em từ cách chế biến món ăn đến bày bàn, lau ly tách cho sạch, cắm bình hoa, cả nụ cười cảm ơn lịch sự.

Neal thường khuyến khích học viên tự làm trước, sau đó ông sửa sai để nhớ kỹ. “Các em học tiếng Anh nhanh vì phố cổ nhiều du khách dễ tập nói. Khó nhất là dạy kỹ năng sống, bởi nhiều em đã quen sống ở đường phố với bản năng tự do…”. Neal kể mất nhiều thời gian để dạy các em tránh xa thói quen xấu, tập lối sống lành mạnh, kỷ luật.

Trao cần câu cho các em

May mắn là nhiều người đồng cảm với ông. Trong đó có những người từng đến VN như cô Sondra. Hạnh phúc nhất là cha ông, vị luật sư già 84 tuổi chỉ nói một câu không hề sáo rỗng: “Con hãy nghe theo trái tim để quyết định như một người đàn ông!”.

Tuy nhiên, từ ý tưởng đến hiện thực không đơn giản. Tiến sĩ Neal nhớ lại: “Tôi phải mất gần năm năm cho việc chuẩn bị ở Mỹ lẫn VN”. Quyết định nghỉ dạy ở Đại học New York, ông qua VN chuẩn bị thực hiện dự án Streets International ở Hội An. Bạn bè thắc mắc tại sao chọn phố cổ nhỏ bé? Ông trả lời đơn giản: “Sài Gòn, Hà Nội đã có các tổ chức nước ngoài giúp trẻ khó khăn. Còn Hội An thì chưa. Tôi muốn góp sức mình cho các em chưa bao giờ có cơ hội”.

Lúc này bên ông đã có Sondra. Cô từng là nhà tư vấn đầu tư, nhưng bỏ việc để đến với trẻ có hoàn cảnh khó khăn ở VN. Nội dung dự án của tiến sĩ Neal là đào tạo tiếng Anh, kỹ năng sống và phục vụ nhà hàng, du lịch cho trẻ em bất hạnh để tìm được việc làm tốt sau này. Trong đó, ông nhấn mạnh đào tạo kỹ năng sống và những ý tưởng mới trong hoạt động du lịch. Đó cũng là những môn dạy của ông ở Đại học New York.

Lớp học của thầy Neal và cô Sondra chỉ nhận các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như mồ côi, nghèo khó, kiếm sống trên đường phố. Ban đầu ông liên hệ các trung tâm nhân đạo, nhưng sau đó các em truyền tai nhau đến gõ cửa lớp học. Một số gia đình ở Hội An, Đà Nẵng, Tam Kỳ có điều kiện, xin đóng tiền để gửi con mình vào rèn tiếng Anh nhưng Neal từ chối. Ông trả lời: “Mỗi học viên lớp này là một hoàn cảnh kém may mắn. Hơn ai hết các em cần được ưu tiên giúp đỡ”. Và hơn 30 em đã được ông nhận vào lớp.

Gia đình, gia đình…

Neal và Sondra như bù trừ cho nhau. Ông nói nhanh, đôi khi nóng tính. Sondra thì từ tốn, luôn cười với các em. Trong lớp, thầy cô và học viên như bạn bè. Nhờ vậy, các vấn đề thường được giải quyết vui vẻ. Kỷ luật nặng nhất được áp dụng với một vài học viên chỉ là: “Em cứ về nghỉ vài ngày để suy nghĩ kỹ việc làm của mình”. Thực tế chưa em nào về luôn.

Ban đầu tiến sĩ Neal cũng gặp khá nhiều khó khăn, nhất là với một số em có hoàn cảnh gia đình và tâm lý đặc biệt. Nhiều học viên đã để lại cho Neal kỷ niệm khó quên. Trong đó, em N.Đ. có gương mặt rất thông minh. Cha chết, mẹ rất nghèo khổ nên Đ. phải vào trung tâm bảo trợ xã hội. Neal ưu tiên nhận em. Nhưng ngay hôm sau ông đã rất buồn vì em lấy trộm xe đạp rồi bỏ đi mất.

Lặng lẽ tìm mãi ông mới gặp được em. Hai người nhìn nhau không nói tiếng nào. Mãi lát sau ông mới mở lời: “Em về suy nghĩ việc làm của mình. Nếu muốn đi học lại thì gặp tôi”. Vài ngày sau Đ. gõ cửa tìm thầy Neal.

Rót cho Đ. ly nước mát, ông chậm rãi kể chuyện: “Ngày còn nhỏ tôi cũng từng phạm lỗi như em. Cha tôi chỉ bảo nếu con biết lỗi thì hãy trung thực và dũng cảm sửa lỗi như một người đàn ông”. Rồi thầy Neal khuyên Đ. đến cảnh sát nhận lỗi, xin trả lại xe đạp. Đ. cúi đầu khóc, làm theo lời ông. Và bây giờ cậu đã là một học viên giỏi của lớp.

Ngoài miễn học phí, các em còn được lo ăn, nghỉ. Đặc biệt, Neal còn giảm chi tiêu cá nhân để dành tặng 400.000 đồng cho từng em mỗi tháng. Ông giải thích: “Tôi biết nhiều em sẽ khó gắn bó với lớp học vì còn phải kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Số tiền nhỏ này giúp các em phần nào yên tâm học hành”.

Neal thuê nhà cho học viên nữ và nam ở riêng. Neal và Sondra thường xuyên ghé nấu cơm chung rồi vui vẻ cùng ăn. Sondra tâm sự: “Tôi thích những bữa cơm quây quần này. Tôi thấy như mình sống trong gia đình”. Bữa cơm chung cũng là buổi học thú vị. Nhìn các em ăn uống, nói chuyện, Neal có thể hiểu gia đình các em đang buồn vui thế nào để khéo léo truyền đạt các kỹ năng sống và giúp đỡ.

“Thầy Neal hay khuyên bọn em hãy tự tin. Thầy nói có chuyện gì hãy tâm sự với bạn bè, thầy cô để cùng chia sẻ, giúp đỡ nhau. Em xem lớp học này như gia đình mình, còn thầy Neal và cô Sondra như cha mẹ mình…” – học viên Nguyễn Thị Lý tâm sự. Em đang sống với bà ngoại vì cha đi biển chết, mẹ lấy chồng khác.

Vừa rồi, họ đã có bữa liên hoan ra trò vì nhiều công ty du lịch, khách sạn quốc tế ở Đà Nẵng, Hội An, Huế tìm đến xin tuyển học viên của lớp. Cánh cửa vào đời đã mở rộng với các em.

Theo QUỐC VIỆT – Báo Tuổi Trẻ.

Bài viết liên quan :

  • Lễ hội sẽ diễn ra từ dịp Tết Kỷ Sửu đến Tết Nguyên tiêu năm 2009 do UBND TP Hội An tổ chức nhằm phục vụ công chúng dịp đón Tết cổ truyền, góp phần ...

  • “Có ổng, dân xã đảo tui có đường đi, nước sạch; biết cách giữ rừng, giữ biển; góp phần tạo nên khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm. Đây cũn ...

  • Sáng nay 30-8, tại bến sông thôn Thuận An, xã Duy Nghĩa, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam chính thức khởi công xây dựng cầu Cửa Đại. Cây cầu bắc qu ...

  • Ngày 15-12, HĐND TP Hội An (Quảng Nam) khóa IX đã thông qua đề án xây dựng Hội An thành TP sinh thái đầu tiên của cả nước vào năm 2030. Theo đề ...

  • Hàng loạt sản phẩm văn hóa du lịch riêng có của phố cổ Hội An, trong đó nhiều sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu độc quyền, đang bị làm nhái và bày bá ...

  • Trong 10 năm qua, Hội An phát triển mạnh mẽ du lịch và trở thành một thương hiệu, địa chỉ nổi tiếng trên bản đồ du lịch trong ngoài nước. Song lượ ...

Các bài viết khác...