Nơi thời gian ngừng lại

Ở  Hội An, bạn có thể thấy như đang sống thế kỷ 17, mà cũng có thể là thế kỷ 30. Vì có lẽ, 10 thế kỷ sau, Hội An vẫn nguyên vẹn một màu xưa cũ.

Trong danh sách của bất kỳ du khách quốc tế nào đến Việt Nam, không mấy khi thiếu được Hội An, một trong những thương cảng thịnh vượng nhất vùng Viễn Đông thời xưa.

Lạc trong quá khứ

Tôi tới Hội An vào đúng dịp lễ Phật Đản, cảm thấy choáng váng khi đứng giữa những con phố ngập tràn sắc hoa đăng. Trên sông Thu Bồn, hàng ngàn chiếc đèn lồng giấy lung linh hoà cùng ánh sáng rực rỡ của từng con phố cổ. Hội An, lúc này đang sống lại những thời khắc hoàng kim, khi còn là một đô thị sang trọng. Những ngôi nhà cổ với các cột gỗ chạm trổ tinh vi lộng lẫy trong ánh đèn lồng. Du khách như trong men say, ngỡ mình đang dự lễ hội của một thành phố ở thế kỷ 17. Các cửa tiệm tạp hoá, hiệu thời trang xa xỉ vẫn tấp nập khách đến may đo, chọn vải.

Nét đặc trưng của Hội An.

Nét đặc trưng của Hội An.

Những ngôi nhà hình ống rộng thênh thang, mặt trước là quầy tiếp khách. Hàng súc vải xếp chất ngất, rực rỡ dưới ánh đèn. Căn phòng nền gạch dẫn tới tận sân trong, rộng rãi đến không ngờ. Nếu nhìn mặt tiền nhỏ hẹp, không mấy ai nghĩ phần hậu ngôi nhà toả rộng đến như vậy (một kiểu kiến trúc quen thuộc của người Trung Quốc). Nhiều lần, tôi giả bộ vào mua bán, nhưng mắt cứ ngắm nghía bên trong các toà nhà, tưởng tượng xem cách đây dăm thế kỷ, người ta sống như thế nào. Nhưng không cần tưởng tượng nhiều, vì mọi thứ còn nguyên trạng, từ cánh cửa kéo, cho đến bộ tràng kỷ, bức hoành phi, câu đối và những vách nhà màu gụ.

Một cô gái dẫn tôi vào sân trong thử áo. Cô mặc áo dài, đi lướt dưới bóng cây cổ thụ lấp loáng ánh trăng ở sân trong, miệng cười dịu dàng, như thể vẫn tiếp nối nụ cười như thế từ đời mẹ, đời bà của cô ở chốn đô thị rất đỗi dịu dàng này. Là nhân viên phục vụ quầy hàng, nhưng cô gái phố Hội giống một tiểu thư khuê các, đi lại nhẹ nhàng mà tự tin, trong một khuôn viên sang trọng nhưng cũng đầy bí ẩn. Thế rồi hàng trăm, hàng ngàn ngọn đèn lồng hình tròn, hình vuông, hình quả trám, hình ống đủ màu sắc treo dọc phố tạo nên một không gian kỳ ảo không giống bất kỳ một lối chiếu sáng đương đại nào, khiến du khách như mê đi trên mỗi bước chân.

Con người và hồn phố

Sự mê mẩn với không khí huyền ảo, xưa cũ, những kiến trúc cổ đa văn hoá, những món hàng tinh xảo đủ màu sắc cũng không bằng sự ngạc nhiên khi lần đầu tiếp xúc với người Hội An. Họ bị ảnh hưởng bởi không gian sống, hay chính họ quyết định không gian sống? Tôi không biết. Song, cũng giống như những ngôi nhà cổ, người Hội An lịch lãm, nồng nhiệt, sang trọng nhưng không kiểu cách. Và đặc biệt, nếu gặp họ lần đầu, ta có cảm giác như quen thuộc, gần gũi từ lâu lắm rồi. Mặc dù hầu hết các gia đình nơi phố cổ đều có cửa hiệu kinh doanh, hằng ngày tiếp khách mua bán như thủa xa xưa, nhưng tôi thực sự kinh ngạc về cách ứng xử chân thành, trung thực và đầy tính văn hoá của họ, thứ văn hoá không phải lĩnh hội từ sách vở mà ngấm từ truyền thống. Đến bất kỳ cửa hiệu nào ở Hội An, bạn có thể ướm thử, hỏi giá, mặc cả thoải mái. Sau chừng nửa tiếng, nếu không chọn được món đồ gì, bạn bước ra khỏi cửa hàng, nhưng thế nào cũng nhận được những nụ cười thân thiện như muốn nói “Thật tiếc quá, lần sau anh (chị) lại đến nhé”. Nụ cười giản dị và chân thành, chân thành đến tuyệt đối.

Hội An ngày mưa!

Hội An ngày mưa!

Khi vào một cửa hàng đồ lưu niệm nhỏ, tình cờ nhìn thấy bức thư pháp về câu thơ của nhà thơ Hữu Thỉnh “Biển vẫn cậy mình dài rộng thế. Vắng cánh buồm một chút đã cô đơn”, cô bạn tôi reo lên và tự giới thiệu chúng tôi đang tham dự Hội nghị những người viết văn trẻ tại Hội An, và tác giả bài thơ, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cũng đang ở đây. Vậy là không dưng chúng tôi được đối xử như khách quý, thậm chí bà chủ tiệm còn hứa sẽ cho người đem hàng giúp về khách sạn.

Giao thoa văn hóa

Khu phố cổ Hội An gồm bốn con đường chính là Trần Phú, Nguyễn Thái Học, Lê Lợi và Bạch Đằng chủ yếu bày bán các đồ dệt may và thủ công mỹ nghệ. Ban ngày, Hội An cổ kính với những dãy nhà hình ống xuyên suốt từ phố nọ sang phố kia, mái ngói phủ rêu xanh mướt và những cột gỗ quý vẫn sáng bóng lên như thể ba trăm năm mới chỉ là hôm qua. Đây từng là nơi người Chăm, người Kinh, Nhật, Trung Quốc, Bồ Đào Nha chung sống và buôn bán. Vì thế nét giao thoa văn hoá là độc nhất vô nhị.

Chùa Cầu, thắng cảnh nối tiếng của Hội An về đêm.

Chùa Cầu, thắng cảnh nối tiếng của Hội An về đêm.

Cách đây 5 thế kỷ, nước Đại Việt tiến về phương Nam mở mang bờ cõi, để lại một dấu ấn văn hoá vô cùng đặc sắc lên vùng đất nhỏ bé này. Sau đó ba trăm năm, các chiến thuyền và thương thuyền phương Tây lại mang đến một cuộc giao thoa văn hoá thứ hai, thông qua những ý đồ truyền bá và thôn tính. Nhiều du khách nước ngoài đưa ra một công thức khi đến Luang Prabang (Kinh đổ cổ của nước Lào được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá): Luang Prabang = Hội An + Sapa.

Một Hội An về đêm đầy mê hoặc

Một Hội An về đêm đầy mê hoặc

Có thể, Luang Prabang với những con phố nhỏ hẹp trầm mặc, cổ kính với trăm ngàn ngọn đèn lồng giấy thắp khu chợ đêm gợi nhớ đến Hội An, nhưng nếu ai từng một lần tới Hội An vào đúng ngày rằm, sẽ thấy chẳng nơi nào trên thế giới lặp lại những khoảnh khắc này. Từ năm 1998, phố cổ Hội An đã quay ngược vòng thời gian đến 300 năm trước, bằng cách treo đèn lồng trước hiên nhà vào ngày 14 âm lịch hằng tháng, và không sử dụng bất kỳ một thiết bị điện thông thường nào.
Tôi chọn một quán bar thiết kế theo phong cách Đông Dương với bộ bàn ghế mây, bụi trúc Nhật và ánh đèn vàng mờ ảo, ngắm những bước chân người qua lại, chợt ngẫm rằng: mình ngồi đây, trong thế kỷ 21, trong thế kỷ 17 và cũng có thể là trong thế kỷ 30. Bởi có lẽ, 10 thế kỷ sau, phố cổ Hội An, người Hội An vẫn nguyên vẹn một màu xưa cũ.

Buổi tối Hội An như được khoác lên mình một bộ cánh lộng lẫy với hàng trăm chiếc đèn lồng, tạo nên một khung cảnh huyền diệu.

Buổi tối Hội An như được khoác lên mình một bộ cánh lộng lẫy với hàng trăm chiếc đèn lồng, tạo nên một khung cảnh huyền diệu.

Nguyễn Diệu Linh
Baodatviet.vn

Bài viết liên quan :

  • Ngày nay, ít ai còn nhớ đến cái tên Faifoo của một thời hoàng kim, khi mà Hội An còn là một trong những thương cảng thịnh vượng nhất vùng Viễn Đôn ...

  • Đêm ở phố cổ Hội An có vẻ yên ả và trầm nhưng được nhiều du khách lựa chọn thay vì ở đêm tại Đà Nẵng. Vào đêm 14 âm lịch hàng tháng, phố Hội càng ...

  • Những con phố không bụi bặm, những cửa hàng nho nhỏ bán vài món đồ xinh xinh, hay ông cụ dù một mắt đã kém nhưng vẫn lái đò kiếm sống trên dòng sô ...

  • Ngồi trên chiếc taxi từ sân bay Đà Nẵng, ấn tượng đầu tiên của tôi về Hội An là nắng. Mới cuối tháng ba dương lịch nhưng Hội An đã nóng như Hà N ...

  • Đến Hội An không thể không ăn cao lầu, tuy nhiên nếu bỏ qua cơm gà thì sẽ là cả một sự hối tiếc, và trong lúc mải ngắm những ngôi nhà cổ, bạn cũ ...

  • Cuộc thử nghiệm, khởi động cho đề án “Tái hiện không gian văn hóa - kiến trúc khu phố cổ Hội An xưa” bắt đầu từ 19 giờ đến 21 giờ 30 đêm 16-1 và s ...

Các bài viết khác...