Okinawa tự chuyện!

Thay vì bán tài sản thanh lý, Công ty TNHH Hội An – Okinawa, khi bị giải thể trước thời hạn, đã “hiến tặng” toàn bộ tài sản đã đầu tư cho TP.Hội An. Không có uẩn khúc nào trong việc “hiến tặng” ngoài một chữ “thua lỗ” và “chút tình” gửi lại mảnh đất đã có quan hệ lâu đời với người Nhật!

1 Trung tâm Văn hóa mỹ nghệ – Hội An Okinawa tại Cụm công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp Thanh Hà (Hội An) cửa đóng then cài nửa tháng nay. Tổng giám đốc Okinawa Kinjo Yukiyasu cùng đồng sự đã về Nhật, mang theo “nỗi buồn” thất bại. Không có nhiều thông tin về sự “ra đi” của doanh nghiệp (DN) ngoài một “hợp đồng hiến tặng” toàn bộ tài sản còn lại cho TP. Hội An với “mong muốn TP. Hội An sẽ lưu giữ lại một chút hình ảnh về một ngành sản xuất thủy tinh thổi truyền thống của vùng Okinawa (Nhật Bản) và bảo quản, sử dụng hữu hiệu những công trình kiến trúc mà công ty đã xây dựng”; “hoàn tất các thủ tục liên quan tới giải thể được nhanh chóng để chúng tôi có thể về nước sớm” như lời ông Kinjo Yukiyasu đã giãi bày.
Công ty TNHH Hội An - Okinawa
Không ai có thể ngờ được một DN mang theo cả những chai rượu mừng từ công nghệ thủy tinh thổi truyền thống ở nước Nhật xa xôi đến Hội An, chia vui cùng quan khách và dân địa phương trong ngày nhận giấy phép đầu tư hồi trung tuần tháng 2-2005 đã phải sớm rời “cuộc chơi” trên đất khách vì thua lỗ.

Sự trợ cấp từ công ty mẹ, nỗ lực của cộng sự và ưu đãi của Nhà nước Việt Nam đã không thể kéo Okinawa thoát khỏi bờ vực “phá sản”. Giá nhiên liệu tăng hơn 50% giá thành sản phẩm, vượt qua dự kiến chi phí (khoảng 30%) như đã định khi thành lập công ty, giá bán lẻ ngày càng giảm; cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu từ cuối năm 2007; ngày 12-9-2009, công ty mẹ chính thức cắt viện trợ vốn… đã “nhấn chìm” Okinawa. Mặc dù ngay trong cơn khủng hoảng lỗ kéo dài, Okinawa đã tìm được khách hàng mới là một công ty của Panama đặt hàng vỏ chai rượu, nhưng do số lỗ lũy kế đến tháng 12-2009 là quá lớn nên tháng 6-2010, ba thành viên góp vốn của Okinawa đều nhất trí dừng hoạt động và tìm đối tác chuyển nhượng. Panama cũng đã có ý định mua lại nhà máy.

Theo Okinawa thì đây là công ty mà họ cần tìm vì sẽ tiếp tục sản xuất mặt hàng thủy tinh thổi và thu nhận lại lao động của công ty đã cho nghỉ nên đã tiến hành đàm phán. Trong khi đó, yêu cầu từ phía Hội An là đơn vị nhận chuyển nhượng phải tiếp tục duy trì sản xuất ngành nghề thủy tinh mỹ nghệ và có thể bổ sung một số ngành hàng khác có công nghệ sạch, không gây ô nhiễm môi trường sinh thái để khai thác có hiệu quả mặt bằng hiện có (gần 2ha); trong đó thay đổi công nghệ lò đốt tiên tiến để giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường; tiếp nhận và giải quyết việc làm cho số lao động nghỉ việc và tuyển dụng thêm một số lao động mới tại địa phương, lập dự án đầu tư mới thay thế dự án cũ của Okinawa.

Cuộc thương thảo bất thành! Không thể chờ đợi và cần phải sớm trở về nước theo lệnh của công ty mẹ, Tổng giám đốc Kinjo Yukiyasu đã quyết định hiến tặng toàn bộ tài sản còn lại cho UBND Hội An – như một chút tình lưu giữ bền chặt của Nhật – Việt trong quá khứ và cả hiện tại.

2 Chuyện lỗ, lãi trong kinh doanh là lẽ thường tình. Không một DN nào đoán trước được số phận của mình trong cơn lốc chuyển đổi khốc liệt của thương trường. Chuyện lạ ở đây chính là việc chọn sự “hiến tặng” tài sản thay vì bán thanh lý để “vớt vát chút vốn” của DN FDI đầu tiên tại Quảng Nam phải bị giải thể trước thời hạn. Gần 20 năm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, đã có hơn 15 DN FDI bị thu hồi giấy phép đầu tư vì không triển khai dự án hoặc không thực thi đúng Luật Đầu tư Việt Nam; chứ chưa có trường hợp nào tuân thủ mọi quy định pháp luật Việt Nam lại phải chịu cảnh giải thể trước thời hạn như Okinawa.

Câu trả lời của nhiều nhân viên kinh tế đối ngoại Sở Kế hoạch & đầu tư vẫn là chuyện “đáng tiếc” và “không đáng có xảy ra”, chứ không hề bị tác động do môi trường đầu tư của Quảng Nam. Nhiệm vụ của họ lúc này là hỗ trợ, tạo mọi điều kiện (đúng theo luật như không nợ thuế, các nghĩa vụ liên quan và giải quyết chính sách cho người lao động) để Okinawa giải thể trước thời hạn, để họ có thể trở về nước đúng như dự định. Bởi trên thực tế, sau giấy phép đầu tư, Sở Kế hoạch & đầu tư luôn lên lịch kiểm tra định kỳ, quản lý tốt đầu tư, giúp DN triển khai đầu tư hiệu quả; giải quyết những vướng mắc và hàng năm đều có báo cáo kiểm toán độc lập.

Công ty TNHH Hội An – Okinawa được thành lập theo giấy phép đầu tư số 05/GP-QNa ngày 18-2-2005 của UBND tỉnh Quảng Nam, tại Cụm công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp Thanh Hà (Hội An). Nhà máy bắt đầu sản xuất tháng 3-2006 với 27 cán bộ nhân viên ban đầu đã lên 69 lao động (47 lao động hợp đồng dài hạn). Tổng doanh thu xuất khẩu 1.012.000USD sang thị trường Nhật Bản, Hà Lan, Mỹ, Canada…; tổng doanh thu nội địa 12.000USD. Lỗ liên tiếp 5 năm liền từ tháng 2-2005 đến 30-6-2010 là 20,6 tỷ đồng.
Ngày 1-11-2010, Okinawa đã hiến tặng toàn bộ tài sản, vật kiến trúc có trên đất gồm 21 hạng mục với giá trị hơn 8,7 tỷ đồng cho TP. Hội An. UBND TP. Hội An chính thức nhận tài sản hiến tặng và trả hơn 870 triệu đồng để Okinawa nộp tiền vào ngân sách nhà nước khoản thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Nhưng không thể can thiệp sâu vào nội bộ kinh doanh lời hay lỗ của riêng công ty. Theo họ, Okinawa là một DN đàng hoàng và làm đúng quy định, tuân thủ luật pháp Việt Nam. Khi ngừng sản xuất, họ đã tiến hành thanh lý hợp đồng lao động và giải quyết các chế độ cho người lao động theo đúng pháp luật Việt Nam. Khi giải thể, đã không để lại một “di chứng” có hại nào ngoài “một nỗi buồn giải thể đầu tiên của DN FDI”. Không một ý kiến nào về nợ thuế hay quyền lợi của người lao động. Okinawa là DN FDI đầu tiên lâm vào tình cảnh này.

Không biết còn bao nhiêu DN FDI đang đứng trên bờ vực chông chênh “phá sản” hay “giải thể” trước thời hạn trong cơn lốc xoáy thị trường xuất khẩu ngày càng “sụt giảm” nghiêm trọng! Theo một thống kê thì hiện đã có 19/79 DN FDI giấy phép còn hiệu lực tại Quảng Nam đang kinh doanh lỗ trong nhiều năm liền. Con số ước thu năm 2010 khoảng 338 tỷ đồng, đạt 135,2% dự toán của khu vực DN FDI, có lẽ sẽ gia tăng hơn nhiều nếu như không có chuyện lỗ của DN. Vì trên thực tế, ngành thuế đã không thu được thuế thu nhập DN ngoài loại thuế gián thu (giá trị gia tăng). Theo ngành thuế, “sự cố” của DN FDI loại này không ngoài việc bị chuyển giá, mua đắt mà phải bán rẻ nên dẫn tới lỗ.

Một kế hoạch kiểm tra, xác định lỗ để tư vấn cho DN hoạt động hiệu quả đã được ngành thuế lên lịch tiến hành trong thời gian sớm nhất. Hy vọng sẽ không có thêm DN FDI nào nữa phải nhận lấy một “đoạn kết buồn” như Okinawa!

Theo Báo Quảng Nam

Bài viết liên quan :

Các bài viết khác...