Xoay quanh “trục” văn hóa – sinh thái

Diễn ra trong 2 ngày 12 và 13-4, hội thảo “Tìm mô hình quy hoạch và phát triển bền vững thành phố Hội An” đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học, nhiều diễn giả trên thế giới.

Hội An được lòng du khách nhờ tạo được mối dung hòa giữa thiên nhiên và con người. TRONG ẢNH: Du khách tham quan làng rau Trà Quế.

Hội An được lòng du khách nhờ tạo được mối dung hòa giữa thiên nhiên và con người. TRONG ẢNH: Du khách tham quan làng rau Trà Quế.

Hơn 30 tham luận trình bày tại hội thảo đã tập hợp nhiều ý tưởng mới lạ thiết thực nhằm hướng đến mục đích là tìm ra được mô hình quy hoạch tốt nhất để phục vụ hơn 9 vạn cư dân phố cổ, bảo tồn được nguyên vẹn những giá trị văn hóa, tự nhiên của vùng đất đặc biệt này. Phóng viên báo Quảng Nam đã có cuộc trao đổi với một số diễn giả nhằm có được cái nhìn toàn diện về vấn đề này.

Ông Trần Ngọc Chính – Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng: “Hội An cần phải có một mô hình quy hoạch tốt nhất!”

Sự gắn bó đặc biệt giữa đô thị cổ Hội An và Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm chính là một trong những điều thú vị để đưa nhiều người đến với vùng đất này. Và cũng chính sợi dây liên kết này sẽ khiến chúng ta có thêm nhiều điều suy nghĩ về vấn đề quy hoạch và phát triển bền vững cho 2 địa danh. Một bên là phố cổ với cộng đồng dân cư đông đúc, một bên là thiên nhiên hoang sơ với một số ít cư dân sinh sống và hệ thống sinh thái phong phú đa dạng. Làm thế nào để vừa bảo tồn vừa phát triển mà không đánh mất đi những giá trị vốn có của nó? Vấn đề này thực ra với Hội An là đã cũ, đã được đưa ra từ mấy năm về trước. Nhưng, để có một mô hình quy hoạch thích hợp và có tính khả thi thì chúng ta còn phải đi một chặng đường gian khó. Không gian nhỏ hẹp của đô thị cổ, nếp sống người Hội An và nhu cầu phát triển; mâu thuẫn đó phải được giải quyết triệt để. Chúng tôi chọn Hội An bởi chính những đặc trưng thú vị của nó trong vấn đề quy hoạch. Phải lập ra một tầm nhìn chiến lược về quy hoạch cho đô thị cổ này. Tôi tin đó là điều không chỉ người dân Hội An mà cả những người yêu mến Hội An đều chờ đợi…

GS.TS Nguyễn Hoàng Trí – Tổng thư ký, Ủy ban quốc gia chương trình “Con người và sinh quyển” Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu môi trường, Đại học Sư phạm Hà Nội: “Cần quy hoạch hài hòa giữa con người và thiên nhiên”

Phương pháp này được xem là sáng kiến và ý tưởng mới của UNESCO trong vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa, cộng đồng dân cư tại các di sản văn hóa thế giới. Những gì mà Hội An đã và đang có minh chứng một cái gì đó rất riêng nhưng cũng rất chung. Đó là một Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm, đó là một đô thị cổ “Hội An không là quê. Mà là hương! Khổ thế! Quên quê ai có thể? Quên hương, ôi dễ gì”. Tôi xin nhắc lại những câu thơ của Chế Lan Viên vì tôi biết với những người yêu mến Hội An như nhà thơ, thì chắc một điều rằng ai cũng đi tìm cho mình một Hội An bằng nỗi nhớ của mùi hương, của những gì chân chất và thân thương, hồn hậu. Cái hương đó đã được hình thành từ con người và thiên nhiên nơi đây.

“Mỗi ý tưởng của một diễn giả đưa ra trong hội thảo là một hướng mở về quy hoạch tốt cho Hội An. Tầm nhìn 2030 và mục tiêu thành phố sinh thái đầu tiên của cả nước rất cần những ý tưởng này. Hội An là nơi hội tụ những yếu tố nhân hòa và an bình, chúng tôi hiểu các diễn giả đã đưa ra ý tưởng dựa trên sự hội tụ đó”. (Chủ tịch UBND thành phố Hội An, Lê Văn Giảng)

Chính vì vậy, khi xem xét các vấn đề về quy hoạch cho nơi này, chúng tôi đều thống nhất phương pháp tổng hòa giữa con người và thiên nhiên. Cũng cần phải nói thêm rằng, trong tương lai Hội An sẽ ngày một phát triển hơn; hội nhập quốc tế để phát huy nội lực là điều Hội An phải làm. Nhưng chúng ta cần phải nhìn nhận và phải thấu rõ những nhân tố quan trọng nhất để Hội An có thể “giữ được mình”. Việc lựa chọn loại hình du lịch, sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường sẽ giúp Hội An bảo tồn được thương hiệu. Riêng với Cù Lao Chàm, chúng ta phải tạo được sự kết nối không gian giữa nó và đô thị cổ. Đó chính là một sự kết nối tạo nên được sự đa dạng cho vùng đất này. Tại sao chúng ta không gợi ý cho những cư dân ở xã đảo này thành lập các Câu lạc bộ về nghề cá do chính họ sáng lập và điều hành? Vì có như vậy, họ sẽ nhìn được vai trò của mình và trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ những gì thiên nhiên đã ban tặng. Hội An sẽ phát triển toàn diện và hài hòa trong tương lai nếu chúng ta tạo cho nó được những điều tốt đẹp như thế! Đó chính là chiếc “chìa khóa” vàng để giữ mãi được “mùi hương” trong lòng mọi người khi về với Hội An.

Học giả Thái Quang Trung – Chủ tịch danh dự Quỹ Phát triển bền vững (FOF): “Hội An – ngôi làng toàn cầu sáng tạo – nhỏ mà đẹp”

Sự xuất hiện của Cù Lao Chàm trên bản đồ thương mại thế giới đã có cách đây nhiều thế kỷ. Điều này chứng tỏ, Cù Lao Chàm, Hội An là nơi hội tụ toàn cầu thuộc dạng sớm nhất ở châu Á. Nhiều người đã gọi Hội An là làng văn hóa đa dạng toàn cầu. Văn hóa là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên chất lượng cuộc sống, đây cũng là truyền thống văn hóa mà cư dân Hội An và du khách có thể cảm nhận, thưởng thức, tự hào. Ở đây, tôi nhìn Hội An dưới góc nhìn là một ngôi làng toàn cầu sáng tạo nhỏ mà đẹp. Từ đó, sẽ viễn tưởng ra những ý sau: Hội An là một làng học tập toàn cầu, làng toàn cầu đổi mới, làng toàn cầu của cộng đồng sáng tạo và là một ngôi làng phát triển bền vững tình làng nghĩa xóm. Vấn đề quy hoạch Hội An phải đặt trong bối cảnh phát triển nhanh mạnh của đô thị cổ này. Làn gió mậu dịch sẽ biến nơi đây trở thành một khu tham quan, mua sắm hấp dẫn nhưng cũng dễ làm thay đổi nó. Điều đặc biệt hơn khiến Hội An được coi là nền tảng cho sự phát triển bền vững, mạnh mẽ sáng tạo chính là sự góp mặt đông đủ của những tài năng, các doanh nghiệp, các nghệ sĩ địa phương của cộng đồng và khu vực lân cận. Vậy, vấn đề mấu chốt cần được quan tâm là phải xây dựng được những nét đặc trưng cho toàn thể các khu vực lân cận để đảm bảo Hội An có đời sống văn hóa phong phú, sáng tạo, đa dạng và mới mẻ.

GS. Victor Savage- Trưởng khoa Địa lý, Đại học quốc gia Singapore: “Cần có cái nhìn năng động đối với công tác bảo tồn di sản”

Cái nhìn năng động này sẽ thích hợp với Hội An trong vài ba năm nữa. Sự đa tầng về văn hóa khi có nhiều sự du nhập sẽ hình thành cho Hội An một sự năng động, nhộn nhịp hơn. Vì vậy chúng ta cũng cần năng động. Hội An với những điều kiện địa lý thú vị như có sông, biển và có một hệ sinh thái đa dạng phong phú. Cái nhìn năng động đó dĩ nhiên không thể như Singapore vì chúng tôi không được ưu đãi như các bạn về thiên nhiên. Nhưng vùng đất này vẫn sẽ là môt thương cảng, môt nơi buôn bán sầm uất như trước kia. Đó mới chính là một Hội An theo đúng nghĩa.

Theo Báo Quảng Nam.

Bài viết liên quan :

  • TP. Hội An đang được chính quyền, các nhà văn hóa, nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến vấn đề quy hoạch. Một mô hình thực tiễn, có cơ sở khoa họ ...

  • Hai thập niên qua, nhiều đời lãnh đạo Quảng Nam cũng như các nhà nghiên cứu đã tìm giải pháp để “cứu” phố cổ Hội An khỏi xuống cấp. Tuy nhiên, đế ...

  • “Bản lĩnh được hun đúc bởi chiều sâu văn hóa của người Hội An luôn là tố chất quyết định thành công hướng tới xây dựng một thành phố sinh thái - ...

  • Phường Minh An được xác định là đô thị trung tâm của TP. Hội An,  với định hướng bảo tồn và phát huy các giá trị di sản “phường phố cổ”. Vì th ...

  • Trong ngày 28-8, tại quảng trường Sông Hoài, thành phố Hội An đã diễn ra hội thảo khoa học “Xây dựng thành phố Hội An - thành phố sinh thái”. Nhà ...

  • Để Hội An trở thành một đô thị sinh thái trong tương lai, hẳn nhiên phải tốn nhiều công sức, trí tuệ của cả một tập thể và sự đồng thuận của cộng ...

Các bài viết khác...